bikkelen en beitelen tot je erbij neervalt

Door: Alinde

Herken je dat? Dat je steeds dezelfde uitdagingen op je bord krijgt en dat je haast geneigd bent om te zeggen: “Waarom overkomt mij dat nou altijd?!” 

Ooit heb ik een keer korte tijd een werkgever gehad, die er een kunst van maakte om te proberen alles en iedereen naar zijn hand te zetten. Dat ging zover, dat ik het soms maar moeilijk kon geloven dat hij er zelf in geloofde dat het zou lukken. En ja hoor – tegen alle codes en natuurwetten in – bleef hij heilig geloven in het feit dat het leven tot in de millimeter maakbaar is en je mensen zo kunt bewerken, dat ze exact doen wat je wilt. Hij was behoorlijk volhardend, zullen we maar zeggen. En hoewel het keer op keer misging – de voorbeelden komen er zo aan – bleef hij het proberen en proberen. Het kostte hem bakken, bakken en nog eens bakken vol met geld, maar die befaamde alarmbelletjes (ga ik nog een keer uitgebreid over schrijven) gingen bij hem maar niet rinkelen.

Jullie zijn vast benieuwd hoe hij dat dan deed.

Nadat een nieuwe collega en ik met alle egards waren binnengehaald – ja, niet naar m’n eigen alarmbelletjes geluisterd, oeps! – sloeg hij om als een blad aan een boom. Dit bleek geen vriendelijk, betrouwbaar persoon te zijn die onze input “heel graag” wilde. Nee, bij lange na niet. Hij zou ons wel even kneden naar datgene wat hij voor ogen had.
Overigens, in de 36 jaar dat ik hier rondloop, heb ik inmiddels geleerd dat het niet verkeerd is om – zeker als het gaat om bazen in de zakelijke sector – altijd een gepaste afstand te bewaren. Een afstand die groot genoeg is om te observeren met wat voor persoon je te maken hebt. Ik – als nogal enthousiast persoon, ahum – heb dat moeten leren. Het is soms verleidelijk om (te)veel van jezelf te laten zien, zeker als de ander precies zegt wat jij wilt horen.

Goed. Mijn collega dacht op de eerste werkdag – op basis van zijn jarenlange werkervaring – mee te denken over een bepaald werkproces. Ha! Dat had hij beter niet kunnen doen… Nou ja, bij wijze van spreke dan. Als sneeuw voor de zon verdwenen de “egards” en verscheen de “Ware Aard” met hoofdletters. Briesend stond Meneer Baas aan het hoofd van de bureaus en de denigrerende opmerkingen waren niet van de lucht. “Zei hij dat nou echt…?”, dacht ik nog.

Later bleek dat het zijn vaste routine was:
1. Zich gedragen als een opgeblazen ego teneinde zijn doel te bereiken
2. De grens opzoeken
3. Grens bij de werknemer bereikt?
4. Met geld strooien om de werknemer het gevoel te geven dat hij/ zij toch belangrijk is en dus uiteindelijk gedaan krijgen wat hij voor ogen had.

Althans, dat dacht hij.

Stop nu alsjeblieft niet met lezen, want als je rekent op een goede uitkomst als je bovenstaand gedragspatroon implementeert in je eigen leven, dan kom je van een koude kermis thuis. 😉

controleren-small
Dus, “slim” als hij was (lees met sarcasme a.j.b.), gooide hij er telkens wat geld tegenaan, als hij merkte dat het minder goed ging dan waar hij op had geanticipeerd. Met dat geld probeerde hij dan wat extra gewicht in de schaal te leggen; de medewerker te paaien.
Maar – natuurlijk – hield dat geen stand en de uitkomst bleek vaak heel anders dan hij wenste. Hij kwam niet verder met zijn ingezette acties. Want, hoewel hij sommige mensen tot op zekere hoogte kon paaien met geld (de een wat meer dan de ander..), bereikte hij met dit gedrag uiteindelijk toch altijd het tegenovergestelde.
De medewerker sloeg al het negatieve op. In dit geval betekende dat, dat een aantal medewerkers kampten met ernstige lichamelijke klachten, psychische problemen en ernstig slaaptekort. En, dat werknemer na werknemer vertrok of in de Ziektewet terechtkwam.

Ik dacht vaak bij mezelf: “Wat een armoede…” Ook al rolde er geld als water. Ik had oprecht met Meneer Baas te doen: zijn gulzige nooit-genoeg-levensstijl, vreten, zuipen, geld adoreren, geld over de balk smijten, vrouw en kinderen verwaarlozen, opscheppen en zijn intuïtie monddood gemaakt. Deze meneer was (en is waarschijnlijk nog steeds) on the road to destruction…

Buiten het feit dat ik met hem te doen had, omdat ik de reden zag achter zijn vernietigende levensstijl, blijft het toch een ijskoud gegeven dat iedereen de keuze heeft om zijn/ haar leven op een bepaalde manier te leven. Dus als je kiest voor the road to destruction, dan ben je daarin geheel vrij.

Zichzelf de hemel in prijzend met wat hij allemaal wel niet in zijn carrière had bereikt, vernederde hij elke collega op kantoor. Elke. Zelfs zijn zakenpartner moest het ontgelden. Al deed hij dat niet recht in zijn gezicht. Hij probeerde daarnaast van elke werknemer het gedrag te controleren met het oog op een bepaalde uitkomst. Vaak speelde hij dat spelletje indirect, dus via een andere collega die het spelletje (waarschijnlijk) niet door had. Zo gezegd, zo gedaan.
Meneer Baas bleef echter maar vergeten dat werknemers geen robots zijn en dat bepaalde ervaringen bij de werknemer nu eenmaal op de “harde schijf” worden opgeslagen. Met alle gevolgen van dien.

Goed, je hebt natuurlijk recht op voorbeelden!

De voorbeelden waren er al ruim voordat ik er kwam werken, maar tijdens mijn baan heb ik  behoorlijk wat situaties voorbij zien komen. Om te smullen was het zeker niet. Helemaal niet. Ik dacht er vaak over na, gewoon om het feit dat ik er (toen nog) niet bij kon met mijn verstand dat iemand zo te werk kon gaan. Het was triest. Ik zag mensen letterlijk klem zitten: bang om hun baan te verliezen en aan het einde van hun Latijn.

Ik weet nog goed dat een van zijn familieleden in het bedrijf kwam werken. Vers uit de schil, net 18 jaar oud en helaas afgekeurd voor een opleiding die hij graag wilde doen. Zijn “barmhartige” familielid Meneer Baas sprong daar  meteen op in: “Kom gewoon even bij mij werken, joh. Dan probeer je het volgend jaar weer bij die opleiding.” Zo gezegd, zo gedaan. Intussen was Meneer Baas al tegen enkele medewerkers op kantoor aan het opscheppen over het “Grootse Plan” dat hij voor zijn familielid had. Hij zou helemaal niet opnieuw gaan proberen om de toelating tot de opleiding te halen. Nee, hij zou in het bedrijf blijven werken en doorgroeien. Of dat familielid zelf van het Grote Plan wist?
Nee, dat niet.

De Meneer Baas tactiek werkte als volgt (don’t try this at home):
Als je mensen wilt controleren en dwingen tot iets, dan moet je eigenlijk net doen alsof het “allemaal op een natuurlijke manier is verlopen” (onzichtbaar sturen) en daarbij is het van belang dat je barmhartig en vrijgevig overkomt: “Nou jongen, de volgende keer zul je de toelating echt wel halen.” Ahum. Je kon het hem niet kwalijk nemen dat hij het geloofde. Je verwacht toch dat je eigen familie het beste met je voor heeft? Toch…?

Die truc gebruikte Meneer Baas bij iedereen. Daarbij denkende dat hij als een soort god/ leider van bovenaf alles kon dirigeren tot in de puntjes. En, daarbij ook denkend dat alleen hij de skills had om dit “Master Plan” tot uitvoer te brengen. Ai…

Om nog even terug te komen op “doen alsof alles op een natuurlijke manier is verlopen”. Duidelijk is dat in deze tactiek van Meneer Baas natuurlijk wel een enorm gevaar schuilt.

Want, mensen hebben nu eenmaal een vrije wil en eigen beslissingsbevoegdheid.

vrije-will-small
En, zo gebeurde het dat het desbetreffende familielid/ medewerker zich opgewekt aanmeldde om de toelating van de opleiding nogmaals te proberen. Ojee. Of toch niet? Oh nee, er is nog geen man overboord. De letterlijke woorden van Meneer Baas waren dan ook (niet tegen het familielid, maar dat snapte je natuurlijk al): “Och, waarschijnlijk haalt hij het toch niet. De psychologische test is te zwaar voor hem.”

Maar, wat bleek? De jongen werkte heel hard aan zichzelf. Hij ging al een tijdje naar een psycholoog en was hard aan het trainen voor zijn conditie. En, je raadt het al…Ook al hoopte Meneer Baas vurig dat hij het niet zou halen en zei hij tegen enkele medewerkers “Ik hoop dat hij het niet haalt”, hij kwam door de toelating heen.

Ik moet je eerlijk zeggen dat ik een klein beetje moest lachen, toen ik het hoorde. Want, ik dacht bij mezelf: “Ben benieuwd wat Meneer Baas nu uit de trukendoos gaat halen.”
Die trukendoos bleek vol te zitten met allerlei loze beloftes van opleidingen en doorgroeimogelijkheden. En vol met collega’s die wel bereid waren om hem te overtuigen niet aan de opleiding te beginnen. Slechts enkelen spoorden hem aan de opleiding te gaan doen: “Je blijft toch zeker niet hier werken, als je bij die opleiding aan de slag kan?!”
Zoals ik eerder vertelde: het geval wil dat mensen een vrije wil en een eigen beslissingsbevoegdheid hebben. En zo geschiedde. Het familielid liet zich ompraten en begon niet aan de opleiding waar hij maandenlang zo hard voor had gewerkt.

Nu zul je denken: “Nou, dan is het Meneer Baas toch gelukt?” Nou, nee dus. Want, hoewel ik er al een hele tijd niet meer werk, weet ik dat de beloften aan het familielid na maanden nog niet waren nagekomen. En, dat hij alsnog de opleiding is gaan doen die hij zo graag wilde doen.

Meneer Baas….Hoe hij de mensen ook pushte tot het limiet; werknemer na werknemer ging weg. Sommigen zelfs met zware lichamelijke en psychische klachten. Daarnaast gingen er binnen het bedrijf nog meer dingen fout, waardoor de cashflow stagneerde en zelfs veel geld verloren ging.

Ieder signaal, iedere tegenslag die Meneer Baas kreeg, zag hij niet als een teken aan de wand. Nee, hoe harder de tegenslag, hoe meer hij er tegenin ging.

zie-jij-de-tekens-aan-de-wand-small

De problemen stapelden zich steeds verder op en hoewel de wand zich bleef vullen met allerlei tekens; hij zag ze niet.

Nu lijkt bovenstaand misschien een ‘extreem’ voorbeeld en een ver-van-je-bed-show, maar besef goed dat we als mensen ons eigen leven ook vaak ongekend proberen te controleren en in een bepaalde richting proberen te duwen of sturen. We gaan op de automatische piloot, denken nu al na over hoe dingen over 2 maanden of 2 jaar zullen zijn en negeren ieder innerlijk stemmetje of alarmbelletje. Je weet wel, die belletjes waar ik het eerder over had…

Zo moet ik ineens terugdenken aan een wat ouder cliëntenechtpaar, dat ik ooit begeleidde en dat werkelijk alles in het leven probeerde te controleren. Alles. Ook in het leven van hun volwassen kinderen. Dat deden ze vanuit een allesomvattend gevoel van angst: “Wat als….?”.
Na iedere ‘controlepoging’ pakte het toch steeds anders uit dan verwacht en bleven ze teleurgesteld achter. De kinderen namen namelijk hun eigen beslissingen uit vrije wil en eigen beslissingsbevoegdheid.

Ik hoopte van ganser harte dat het kwartje zou vallen bij hen, maar dat gebeurde niet…
Het lastige is dat – hoe ouder je wordt – hoe hardnekkiger dit soort dingen kunnen worden.

Want, als je niet naar je intuïtie luistert in het moment zelf, zal het leven jouw steeds opnieuw dezelfde lessen geven, totdat je het hebt begrepen! Dat is zeker niet om je te pesten, maar juist zodat je kunt groeien als mens en jezelf ontwikkelt. Er zit dus eigenlijk een hele positieve gedachte achter.

Denk maar eens terug aan een situatie die je hebt overwonnen…Weet je nog hoe je het anders aanpakte dan anders of dat je iets deed wat je nog nooit eerder had gedaan om de situatie te trotseren? En, heb je daarna nog een bijna identieke situatie gehad, waarbij je hetzelfde weer moest overwinnen? Ik weet zeker van niet! Je kreeg een situatie voorgeschoteld die net weer even een tikje “moeilijker”was. Want, zodra je iets hebt geleerd, maak je een stap vooruit en kun je nooit meer een stap achteruit, omdat je je bewust bent van hoe je de situatie hebt overwonnen!

In het geval van bovengenoemd stel betekende het dat ze steeds ongeveer dezelfde situatie kregen voorgeschoteld van het leven. (Meneer Baas ook…) Steeds in net even een ander jasje.

Herken jij dat ook? Dat je steeds dezelfde uitdagingen op je bord krijgt en dat je haast geneigd bent om te zeggen: “Waarom overkomt mij dat nou altijd?!” Als dat zo is….Pay attention! 🙂

pay-attention-small

Zelf heb ik ook geprobeerd dingen een bepaalde kant op te sturen in mijn leven. En, hoe ontzettend ik ook tegen de bierkaai aan het vechten was en ik toen nog niet snapte dat als dingen heel moeilijk gaan en niet meebewegen, je het beter kan laten rusten, heb ik mijn blonde koppie aardig beurs geramd op een figuurlijk betonnen muurtje. Ik kwam niet verder en sterker nog: het ging alleen maar slechter…
Toen ik het zag dat in wat het leven mijn voorschotelde, steeds dezelfde les verborgen zat, dacht ik op een dag: “Krijg nou wat! Ik moet wat anders proberen!”

Succes verzekerd. En jij kunt dat ook.

Hoe zit dat eigenlijk met jou? Ben jij aan het bikkelen en beitelen? En, kom je ermee verder of juist niet? En als je niet verder komt en denkt: “Dat overkomt mij nou altijd!”, zie jij dan de ‘tekens aan de wand’…?

Ben benieuwd!

Zonnige groetjes,

Alinde

One Comment

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s